พนักงานมาสาย นายจ้างหักเงินได้แค่ไหนตามกฎหมาย
อัปเดตล่าสุด
หักได้ แต่เฉพาะเวลาที่พนักงานไม่ได้ทำงานจริงเท่านั้น กฎหมายไทยไม่ให้นายจ้างปรับเงินพนักงานที่มาสาย การหักเหมาครั้งละ ฿100 หรือ “สายสามครั้งหักหนึ่งวัน” จึงเป็นการหักที่กฎหมายไม่อนุญาต บทความนี้อธิบายว่าเส้นอยู่ตรงไหน คำนวณจำนวนที่ไม่ต้องจ่ายอย่างไร และควรทำอะไรแทนเมื่อการมาสายกลายเป็นนิสัย
ไม่ทำงาน ไม่ต้องจ่าย แต่ห้ามเกินกว่านั้น
ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน ค่าจ้างคือเงินที่นายจ้างจ่ายเป็นค่าตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติ นาทีที่พนักงานไม่ได้อยู่ทำงานจึงไม่ใช่เวลาทำงาน นายจ้างไม่มีหน้าที่ต้องจ่าย ซึ่งในทางกฎหมายไม่ใช่การ “หัก” แต่เป็นการไม่จ่ายค่าจ้างสำหรับเวลาที่ไม่ได้ทำงาน
ขีดจำกัดคือเวลาที่ขาดไปจริง ส่วนที่หักเกินจากนาทีที่มาสายถือเป็นการลงโทษ และการลงโทษด้วยการหักเงินไม่อยู่ในรายการที่กฎหมายอนุญาต
นายจ้างหักค่าจ้างได้ในกรณีใดบ้าง
มาตรา 76 กำหนดกรณีที่นายจ้างหักค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา และค่าทำงานในวันหยุดได้ ไว้เพียงเท่านี้:
- ภาษีเงินได้ และเงินอื่นที่กฎหมายกำหนดให้หัก เช่น เงินสมทบประกันสังคม
- ค่าบำรุงสหภาพแรงงาน โดยลูกจ้างยินยอม
- หนี้สหกรณ์ออมทรัพย์หรือสวัสดิการลักษณะเดียวกัน โดยลูกจ้างยินยอมเป็นหนังสือ
- เงินประกัน หรือค่าเสียหายที่ลูกจ้างก่อขึ้นโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง โดยลูกจ้างยินยอม
- เงินสะสมกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ
นอกจากภาษีและเงินที่กฎหมายกำหนด แต่ละรายการหักได้ไม่เกินร้อยละ 10 และรวมกันไม่เกินหนึ่งในห้าของเงินที่ต้องจ่ายในวันจ่ายค่าจ้าง เว้นแต่ลูกจ้างยินยอม ค่าปรับมาสายไม่อยู่ในรายการนี้เลย ข้อสัญญาหรือข้อบังคับการทำงานจึงทำให้ถูกกฎหมายไม่ได้
รู้ชัดว่าใครมาถึงกี่โมง
Proterate Team บันทึกการเข้างานทุกครั้งพร้อมเวลา เซลฟี่ และระยะ GPS แล้วรวมเป็นนาทีทำงานต่อวัน ใช้ฟรีสำหรับ 1 สถานที่ทำงานและพนักงาน 20 คน
เริ่มใช้ฟรีวิธีคำนวณเงินส่วนที่มาสาย
- หาค่าจ้างต่อชั่วโมง รายเดือน: เงินเดือน ÷ 30 ÷ ชั่วโมงทำงานปกติต่อวัน รายวัน: ค่าจ้างรายวัน ÷ ชั่วโมงทำงานปกติต่อวัน
- หารด้วย 60 เพื่อได้อัตราต่อนาที
- คูณด้วยจำนวนนาทีที่มาสายจริง โดยดูจากเวลาเข้างานเทียบกับเวลาเริ่มงานที่กำหนด
| ลูกจ้าง | ค่าจ้างต่อชั่วโมง | เวลาที่สาย | จำนวนที่ไม่ต้องจ่าย |
|---|---|---|---|
| เงินเดือน ฿18,000 ทำงานวันละ 8 ชม. | ฿75 (นาทีละ ฿1.25) | 15 นาที × 4 วัน = 60 นาที | ฿75 |
| ค่าจ้างรายวัน ฿400 ทำงานวันละ 8 ชม. | ฿50 | 30 นาที | ฿25 |
เทียบกับการหักเหมาครั้งละ ฿100 สำหรับลูกจ้างรายเดือนข้างบน จะเป็น ฿400 สำหรับ 60 นาทีเดียวกัน ฿75 แรกคือเวลาที่ไม่ได้ทำงาน อีก ฿325 คือค่าปรับ
กฎที่หลายบริษัทใช้แต่เกินเส้น
- หักเงินเหมาจ่ายต่อครั้งที่มาสาย ไม่ว่าจะสายกี่นาที
- ปัดเศษขึ้น เช่น สาย 5 นาทีหัก 30 นาที
- “มาสายสามครั้ง หักค่าจ้างหนึ่งวัน”
- ตัดเบี้ยขยันที่สัญญาถือเป็นส่วนหนึ่งของค่าจ้าง ส่วนเบี้ยขยันที่เขียนไว้ชัดว่าจ่ายเมื่อไม่มาสายเป็นอีกกรณีหนึ่ง ควรตรวจถ้อยคำของบริษัทคุณ
เมื่อการมาสายกลายเป็นนิสัย
เครื่องมือที่ถูกกฎหมายสำหรับการมาสายซ้ำคือวินัย ไม่ใช่การหักเงิน กำหนดเรื่องการมาตรงเวลาไว้ในข้อบังคับการทำงาน แล้วออกหนังสือเตือนเมื่อมีการฝ่าฝืน ตามมาตรา 119(4) หากลูกจ้างทำผิดซ้ำคำเตือนภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่ทำผิด นายจ้างเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย
ทั้งหมดนี้ใช้ได้เมื่อหลักฐานแน่นพอ หนังสือเตือนที่เขียนว่า “มาสายบ่อย” มีน้ำหนักน้อย แต่หนังสือที่ระบุวันที่และเวลาเข้างานแต่ละครั้งมีน้ำหนักมาก จึงควรเก็บบันทึกไว้ตลอด ไม่ใช่มานั่งนึกย้อนหลังเมื่อต้องใช้
Proterate Team ช่วยตรงไหน
Proterate Team บันทึกการเข้างานทุกครั้งพร้อมเวลา เซลฟี่ และระยะห่างจากสถานที่ทำงาน แล้วรวมเป็นนาทีทำงานต่อคนต่อวัน ถ้าลืมลงเวลา พนักงานส่งคำขอแก้ไขเวลาให้หัวหน้าอนุมัติ บันทึกจึงตรงกับความจริง ระบบไม่ได้ทำเงินเดือนหรือคำนวณการหักเงิน แต่ให้เวลาที่ถูกต้องสำหรับใช้คำนวณ และใช้อ้างอิงในหนังสือเตือน
คำถามที่พบบ่อย
พนักงานมาสาย 5 นาที หักเงินได้ไหม
ไม่จ่ายค่าจ้างสำหรับ 5 นาทีนั้นได้ ซึ่งสำหรับลูกจ้างเงินเดือน ฿18,000 ทำงานวันละ 8 ชั่วโมง คือ ฿6.25 แต่หักเกินกว่าเวลาที่ขาดไปจริงไม่ได้
ถ้าลูกจ้างเซ็นสัญญายอมให้ปรับเงินเมื่อมาสาย ถือว่าถูกกฎหมายไหม
ไม่ มาตรา 76 กำหนดกรณีที่หักค่าจ้างได้ไว้แล้ว และค่าปรับมาสายไม่อยู่ในนั้น ข้อสัญญาหรือข้อบังคับการทำงานจึงอนุญาตให้หักไม่ได้
พนักงานมาสายบ่อย เลิกจ้างได้ไหม
ได้ หากข้อบังคับการทำงานกำหนดเรื่องการมาตรงเวลาไว้ มีการออกหนังสือเตือนเป็นลายลักษณ์อักษร และลูกจ้างทำผิดเรื่องเดิมซ้ำภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่ทำผิด หากไม่มีหนังสือเตือน การเลิกจ้างเพราะมาสายอย่างเดียวโดยทั่วไปต้องจ่ายค่าชดเชย
ให้พนักงานอยู่ชดเชยเวลาที่มาสายได้ไหม
ได้ถ้าตกลงกันทั้งสองฝ่าย กฎหมายไม่บังคับให้นายจ้างต้องรับ และการอยู่เลยเวลาไม่ได้กลายเป็นโอทีโดยอัตโนมัติ เว้นแต่นายจ้างสั่งให้ทำงาน